Staking kryptowaluty to mechanizm znany od lat, jednak pasywne zarabianie na kryptowalutach w ten sposób zdobywa szczególną popularność dopiero w ostatnim czasie. Kiedy ponad 10 lat temu powstawał zarys kryptowaluty Bitcoin, zaprojektowano ją w taki sposób, że potrzebny był zdecentralizowany mechanizm konsensusu do weryfikacji lub walidacji transakcji bez zależności od scentralizowanego organu, takiego jak bank. Wybrano mechanizm Proof of Work (dowód pracy), ponieważ można było z niego korzystać za pomocą obliczeń matematycznych na zwykłym komputerze.

Staking i kopanie kryptowalut dziś

Przenosząc się o ponad dziesięć lat, do czasu obecnego, metoda proof-of-work powoli staje się przestarzała. Wynika to w dużej mierze z centralizacji sprzętu umożliwiającego kopanie kryptowalut i samych mining pooli, postępów w komputerach i rosnącego zużycia energii, ponieważ proces staje się z czasem coraz trudniejszy.

Następną ewolucją konsensusu blockchain są kryptowaluty proof of stake (ang. dowód stawki, PoS). Proof-of-Stake zastępuje komputery wykonujące pracę delegowanymi (“stakowanymi”) zasobami w celu zapewnienia konsensusu i bezpieczeństwa sieci. Zasadniczo jest to mechanizm, który zmusza wszystkich uczestników weryfikujących bloki w sieci do posiadania “udziałów” lub „stawki” (ang. stake) w celu walidacji transakcji.

Według Binance Research, Sunny King i Scott Nadal prawdopodobnie jako pierwsi wprowadzili koncepcję Proof of Stake i opisali co to jest stakowanie kryptowalut w 2012 roku.

W tym artykule:

  1. Co to jest staking i jak działa?
  2. Co to jest delegated proof of stake?
  3. Zalety i wady stakingu
  4. Jak zarabiać pasywnie – najlepsze kryptowaluty do stakingu w 2020
  5. Stakowanie i nagrody w Ethereum
  6. Staking kryptowalut alternatywnych
  7. Staking na giełdzie
  8. Co to jest staking pool
  9. Staking kryptowaluty na portfelu
  10. Źródła wiedzy o stakingu

Co to jest staking kryptowalut i jak działa?

Aby zrozumieć co to jest staking, niezbędna jest chociaż podstawowa wiedza na temat proof of work (PoW) i kopania kryptowalut, obecnie najpopularniejszego mechanizmu konsensusu w większości łańcuchów bloków.

Aby dojść do konsensusu i zweryfikować następny blok w łańcuchu, sprzęt komputerowy – koparka kryptowalut musi wykonać pracę. Nagroda to część kryptowaluty, którą kopie dane urządzenie ASIC czy PC.

PoW vs PoS – porównanie

Proof-of-Stake (PoS) zastępuje ten prądożerny proces obliczania równań matematycznych nagrodami przyznawanymi za aktywa (stawki) postawione w sieci. Zachęca to posiadaczy monet czy tokenów do ich stakingu, ponieważ w ich interesie leży sprawnie, bezpiecznie działająca sieć i możliwość szybkiego oraz wydajnego potwierdzania transakcji.

PoS wspomaga bezpieczeństwo, tworząc „ścianę wartości” przeciwko potencjalnym atakującym hakerom, której rozmiar i siła wynikają z liczby i wartości składających się na nią kryptowalut.

Zwykle stakujący, którzy delegują większe ilości monet, mają większą szansę na wybranie ich jako następnego weryfikatora bloków i otrzymanie powiązanych z tym nagród. Może to budzić obawy związane z centralizacją, ponieważ posiadacze dużych ilości kryptowalut – tzw. wieloryby – zarabiają więcej niż przeciętny człowiek i mają większą kontrolę nad siecią.

Staking może być tak prosty, jak zwykły transfer wybranej na staking kryptowaluty z giełdy do powiązanego z nią portfela i pozwolenie, aby aktywa zaczęły zarabiać. Wiele giełd oferuje obecnie staking na giełdzie, prosto z portfela giełdowego, ale należy zachować ostrożność, ponieważ niektóre z giełd zachowują znaczną część nagród za tą usługę w ramach opłat i prowizji,

Delegowany dowód stawki – co to jest Delegated Proof of Stake?

Istnieje inny algorytm konsensusu zwany Delegated Proof of Stake (DPoS), który został uznany za bardziej demokratyczną metodę na staking kryptowaluty. Mechanizm działa w oparciu o system głosowania, w którym posiadacze zlecają swoją pracę osobom trzecim lub głosują na kilku delegatów, którzy zabezpieczają sieć w ich imieniu. Producenci bloków są wybierani za pomocą tej metody, więc są zmotywowani do bycia uczciwymi i skutecznymi, w przeciwnym razie mogą zostać pominięci, a ich pasywne zarabianie się skończy.

Zalety i wady stakingu

Staking ma zdecydowanie kilka istotnych zalet, ale tak jak w przypadku wszystkiego innego, ma też pewne wady. Poniższa lista pokazuje, że liczba zalet przewyższa wady, gdy chodzi o staking.

Zalety stakingu

  • Zużywa znacznie mniej energii elektrycznej i zasobów fizycznych niż kopanie kryptowalut
  • Bezpieczeństwo jest lepsze, ponieważ posiadacze kryptowaluty proof of stake są żywo zainteresowani kondycją sieci
  • Blockchainy korzystające z PoS są znacznie szybsze i można je szybciej skalować
  • Łatwiejszy sposób na pasywne zarabianie bez dużych wydatków na sprzęt do kopania kryptowalut, tzw. koparki krypto
  • Potencjał podwójnego zarobku, jeśli ceny tokenów wzrosną
  • Staking poole mogą pomóc posiadaczom kryptowalut połączyć ich zasoby, aby zwiększyć szanse na walidację bloków i otrzymanie nagród
  • Nie musisz mieć żadnego doświadczenia ani wiedzy w tradingu

Wady stakingu

  • Możliwa centralizacja, ponieważ wieloryby posiadające dużo tokenów mogą mieć większy wpływ na sieć
  • Ceny kryptowalut są bardzo zmienne, więc postawione aktywa mogą stracić na wartości
  • Stakowanie niektórych monet może wymagać zablokowania ich na określone okresy

Jak zarabiać pasywnie – najlepsze kryptowaluty na staking w 2020

Nie tylko popyt na kryptowaluty proof of stake rośnie, wzrasta również ilość projektów, które decydują się na ten rodzaj konsensusu. Jeszcze kilka lat temu prawie każdy łańcuch bloków działał jako algorytm proof of work, ale wraz z rosnącą presją ochrony środowiska, ograniczeniami dot. skalowania i obawami w kwestiach bezpieczeństwa, proof of stake staje się coraz bardziej popularny.

Kopanie Bitcoina jest wysoce konkurencyjne, scentralizowane pod względem geograficznym i mining pooli. Ponadto wymaga dużych inwestycji i dostępu do taniej energii. Staking kryptowalut nie ma żadnej z tych wad, dlatego staje się standardem dla modeli konsensusu w świecie kryptowalut.

Ethereum jest obecnie w trakcie zmiany z PoW (ETH 1.0) do PoS (ETH 2.0) poprzez aktualizację Serenity. W chwili pisania tego tekstu wszystko wskazuje na to, że staking Ethereum powinien być dostępny do końca 2020 roku.

Ethereum to największa i najpopularniejsza na świecie platforma do smart kontraktów i zdecentralizowanych aplikacji, więc po ostatecznym uruchomieniu prawdopodobnie będzie to jedna z najlepszych kryptowalut do zarabiania pasywnego.

Popularne kryptowaluty proof of stake

Inne popularne altcoiny do stakowania to EOS, Tezos, Tron, Cosmos, NEO, VeChain, Ark, Lisk, Loom, Decred, Stratis, ICON, Qtum, PivX, a od sierpnia Cardano oraz kilka innych monet o niskiej kapitalizacji. W tym artykule omówimy tylko najpopularniejsze kryptowaluty na staking.

Stakowanie Ethereum i pasywne zarabianie

Jak wspomniano powyżej, staking Ethereum nie jest jeszcze y ale oczekuje się, że nastąpi to pod koniec 2020 r. Aktualizacja konsensusu Casper będzie zwiastunem jednego z najbardziej oczekiwanych wydarzeń w branży kryptowalutowej.

Przejście z dowodu pracy na dowód stawki całkowicie zmieni ekonomię Ethereum, ponieważ każdy, kto ma 32 ETH, będzie mógł zacząć staking Ethereum, aby zostać walidatorem. Saldo musi być zachowane, aby zapewnić stałą, dobrą kondycję sieci;

“Jeśli zachęta do stakowania jest zbyt niska, sieć nie uzyska minimalnej liczby walidatorów potrzebnych do utrzymania wielu shardów. Jeśli zachęta jest zbyt wysoka, sieć przepłaca za bezpieczeństwo i rośnie w tempie, które jest szkodliwe dla ekonomii całej sieci.”

Nagrody za staking kryptowaluty są zachętą dla ludzi do zadeklarowania własnego Ethereum dla dobra sieci. Nagrodą tą jest płatność w ETH za każdy pomyślnie zweryfikowany blok. Szacunki możliwych wypłat są następujące:

Są to jednak liczby teoretyczne i istnieje szereg czynników, które mogą wpływać na realne wartości.Jest prawdopodobne, że główne giełdy będą oferować usługi stakowania Ethereum na portfelu giełdowym, oczywiście za odpowiednią prowizję. Pule stakingowe mogą również stać się dostępne dla tych, którzy nie mają całych 32 ETH, aby samodzielnie uczestniczyć w procederze stakingu.

Staking kryptowalut alternatywnych

Ponieważ staking na Ethereum rozpocznie się najwcześniej za kilka miesięcy, istnieją możliwości na pasywne zarabianie poprzez staking altcoinów innych niż ETH. Niektóre szybko zyskują na popularności, co znajduje odzwierciedlenie w stałych wzrostach cen. Poniżej znajduje się krótkie wprowadzenie w najpopularniejsze kryptowaluty do stakowania.

Tezos (XTZ) Staking/Baking
Tezos jest prawdopodobnie najpopularniejsza kryptowaluta do stakowania w momencie pisania. Był również jednym z najlepszych pod względem ceny tokenów w ciągu ostatniego roku. Tezos wykorzystuje proces zwany „pieczeniem” (ang. baking), który zgodnie z oficjalną stroną internetową polega na podpisywaniu i publikowaniu bloków w blockchainie Tezosa. „Piekarze” zapewniają, że wszystkie transakcje w bloku są prawidłowe, kolejność transakcji jest uzgodniona i że nie doszło do podwójnego wydatkowania.

Proces wydaje się dość złożony i wymaga przezwyciężenia wielu terminów, został napisany obszerny przewodnik na stronie Tezos. Aby ułatwić sprawę, główne giełdy, takie jak Coinbase i Binance, oferują staking XTZ na giełdzie dla tych, którzy nie mają wiedzy technicznej – ale jak zwykle wezmą część zysków. Oddelegowanie swoich kryptowalut na określonego „piekarza” jest również opcją zarabiania pasywnego na tokenach Tezos, a dostępnych jest kilka „pul do pieczenia” (ang. baking pools).

Staking kryptowaluty EOS
EOS znalazł się niedawno pod ostrzałem i w dużej mierze wypadł z łask społeczności kryptowalut ze względu na problemy z centralizacją. Wynikają one z jego struktury i systemu delegated PoS. Staking kryptowalut EOS jest możliwe do przeprowadzenia przez każdego, a sieć wykorzystuje zasoby obliczeniowe i przepustowość. Staking tokenów zwiększa tzw. limity CPU i NET, które są wymagane do wykonywania działań na blockchainie EOS. Podobnie jak w przypadku innych tokenów, giełdy oferują usługi obstawiania (stakingu) przy użyciu swoich zasobów, zamiast zasobów posiadaczy kryptowaluty.

Staking kryptowaluty Tron
Tron również wykorzystuje protokół DPoS, ale zamiast „piekarzy” ma coś, co nazywa się Super Reprezentantami (SR, Super Representatives), którzy są zobowiązani do tworzenia bloków i rejestrowania transakcji, a w zamian otrzymując głosy przysługują im nagrody za produkcję bloków. Proces polega właściwie na blokowaniu TRX w odpowiednim portfelu i zagłosowaniu na walidatora – a walidator jest wybierany najczęściej w zamian za obiecany procent z nagród za blok.

NEO Staking
NEO bywa często określane jako „chińskie ethereum”. Ma podobieństwa ze swoim bardziej znanym „bratem”, będąc również platformą dApps i smart kontraktów, która oferuje stakowanie kryptowaluty. Sieć NEO działa na bazie pochodnego tokena zwanego GAS, który można zdobyć, trzymając tylko kryptowalutę NEO. Po zdeponowaniu w portfelu z możliwością stakingu, zarobki są automatycznie odbierane w GAS. Różnica polega na tym, że proof of stake w NEO nie wykorzystuje zasobów komputera i nie ma minimalnej kwoty, którą musisz stakować.

VeChain Staking
VET to kolejny token, który można wrzucić na staking w zamian za nagrody. System jest podobny do tego od opisanych poprzedników, czyli należy po prostu zdeponować środki w odpowiednim portfelu. VeChain (VET) działa jako waluta płatności za działalność biznesową, a VeThor (VTHO) jest używana jako opłata za realizację inteligentnych kontraktów i działalność sieciową, podobnie jak gaz. VTHO to nagroda za staking VET.

Cardano staking
Wraz z aktualizacją sieci głównej Cardano do ery Shelley, do Cardano wprowadzony zostaje konsensus proof of stake. Od 2. połowy 2020 możliwe jest pasywne zarabianie poprzez staking kryptowaluty ada. To ogromnie ważne wydarzenie, a kolejne milowe kroki w rozwoju Cardano są planowane jeszcze na koniec 2020

Staking kryptowalut na giełdach

Nie każdy czuje się komfortowo z transakcjami kryptowalut, zarządzaniem portfelami i zabezpieczania własnych kluczy prywatnych, więc giełdy kryptowalut chętnie oferują swoje usługi. Największe giełdy kryptowalut wymienione poniżej oferują usługi takie jak staking kryptowalut, jednak niektóre obsługują tylko projekty partnerskie, zatem warto zorientować się, które mają szerszy zakres oferty.

Każda, nawet najlepsza giełda kryptowalut pobiera prowizję – część zdobywanej za staking kryptowaluty nagrody za świadczenie usługi. W tym przypadku bardzo istotna jest wiedza o warunkach usług, ponieważ opłaty za staking wahają się od zera do nawet 25% na Coinbase. Binance oferuje obecnie największy przekrój przez rynek kryptowalut proof of stake z 23 kryptowalutami dostępnymi do stakowania z rocznymi zwrotami w zakresie od 1% do 16%.

Istnieje również wielu nowo uruchomionych dostawców usług stakingowych, którzy prezentują podobne funkcje do głównych giełd krypto. Wśród nich znajdują się Stake Capital, Stake.Fish, Staked i Stakinglab.

Staking Pool

Inną opcją zarabiania pasywnego przez staking kryptowalut jest dołączenie do puli stakingowej. Stake poole umożliwiają posiadaczom tokenów łączenie się w celu kumulacji swoich zasobów i zwiększenia szans na otrzymanie nagród blokowych, które następnie są rozdzielane pomiędzy uczestników.

Koncepcja jest podobna do „tradycyjnych” mining pooli, które również działają na zasadzie współdzielonych zasobów. Zarządzający pulą będzie opiekował się konkretną pulą, a uczestnicy będą mogli przyłączyć się do współpracy z innymi osobami poszukującymi tego samego celu: większej szansy na zdobycie nagrody za blok.

Pule stakingowe często dają mniejsze i częstsze wypłaty, ponieważ nagroda musi być podzielona na wielu uczestników puli. Ponadto większość pul pobiera opłatę lub obniża ogólną nagrodę za staking kryptowalut, tak jak to robią giełdy, ale usuwają również techniczne przeszkody, z którymi niektórzy mogą nie czuć się komfortowo.

Portfele do stakingu

Większość tokenów i ogólnie kryptowalut proof of stake ma własny dedykowany portfel do stakowania, jednak istnieje wiele opcji obsługujących większą ilość monet.

  • Atomic Wallet obsługuje większość najbardziej znanych tokenów, w tym Tezos, Tron, NEO, Cosmos, VeChain i Cardano. Zespół twierdzi, że oferuje zdecentralizowany staking bez opłat.

  • Alternatywnie istnieje Trust Wallet, który jest podobną platformą oferującą również szereg tokenów PoS, w tym Tezos, Tron, Cosmos, VeChain i Algorand.

Istnieje wiele innych aplikacji do kryptowalut i narzędzi, ale te dwa wydają się być najbardziej popularne w tej chwili.

Portfele sprzętowe, takie jak Ledger, również zapewniają możliwości stakingu krypto, ale nie wszystkie monety PoS obsługują staking na cold walletach lub portfelach offline. Większość portfeli zapewnia również kalkulator stakingowy, który pozwala użytkownikom wprowadzić liczbę tokenów/monet, które chcą postawić, oraz ramy czasowe dla oszacowania potencjalnych zwrotów.

Więcej informacji o stakingu

Wraz ze wzrostem popularności usług takich jak staking kryptowaluty, powstały miejsca umożliwiające znalezienie odpowiedzi na pytanie, która kryptowaluta jest najlepsza na staking. I to zarówno dla delegujących, jak i prowadzących stake poole czy różnego rodzaju odpowiedników tezosowych „piekarzy”. Możemy polecić kilka z nich, a mianowicie:

  • Stakingrewards – dostawca danych o stakingu i narzędzi do kryptowalut
  • Attestant.io – szczegółowy przewodnik po temacie staking Ethereum